Καινοτομία και νεανικό επιχειρείν

Καινοτομία και νεανικό επιχειρείν

Ο «πλούτος» της ιδέας

Ο διάλογος για την ελληνική οικονομία συνεχίζει δυστυχώς να παραμένει διαχειριστικός, αντί να γίνεται δομικός. Τι σημαίνει αυτό; Ότι η συζήτηση επιμένει να αφορά κατά κύριο λόγο στη διανομή του ήδη παραγόμενου πλούτου και όχι στην παραγωγή νέου. Μια οικονομία, ωστόσο, αναπτύσσεται και μακροημερεύει μόνο όταν δημιουργεί τις δομές εκείνες που διασφαλίζουν αύξηση του παραγόμενου προϊόντος της.

Το ότι σε ένα τέτοιο προϊόν μετέχει ασφαλώς και το άυλο αγαθό, η καινοτόμος ιδέα, δεν είναι μόνο δίδαγμα της οικονομικής επιστήμης. Είναι και χειροπιαστή πραγματικότητα που επαληθεύεται εμπειρικά από τον τρόπο που επιδρά μια καινοτομία στη σχετική αγορά: δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, οικονομιών «κλίμακος», μείωση κόστους παραγωγής κ.ά. Η οπτική αυτή εναρμονίζεται εξάλλου με πάγια χαρακτηριστικά του ελληνικού «παραδείγματος», όπως τα υψηλά ποσοστά πανεπιστημιακής εκπαίδευσης αλλά και η περατότητα των πόρων του πρωτογενούς τομέα.

Για να διανεμηθεί δίκαια και να καταναλωθεί ο πλούτος, πρέπει πρώτα να παραχθεί.

Η έκρηξη των ελληνικών startups, «νεοφυών» δηλαδή επιχειρήσεων που βασίζονται ακριβώς στη δημιουργία ενός προϊόντος με βάση τη σύλληψη, την υλοποίηση και την εφαρμογή μιας ιδέας, αποτελεί αναμφίβολα βήμα προς τη θετική κατεύθυνση. Γιατί δεν συνιστά κλασική περίπτωση ένταξης στον ήδη διογκωμένο τριτογενή τομέα παραγωγής, δηλαδή απλής παροχής μιας υπηρεσίας, αλλά την ίδια τη δημιουργία της.

Σημαίνει επομένως και επέκταση της αγοράς με όλα τα ευεργετικά μακροοικονομικά αποτελέσματα.

Η Ευρώπη έχει σημαίνουσα θέση στην εμπέδωση και την εφαρμογή ενός τέτοιου παραγωγικού μοντέλου, βασισμένου στην τεχνολογική καινοτομία. Πέραν από τη γενική αλήθεια ότι η ανάπτυξη μιας ιδέας ευνοείται μέσα σε καθεστώς κινητικότητας των ανθρώπων και της πληροφορίας, όπως αυτό που παρέχει απλόχερα ο ευρωπαϊκός χώρος, ο νομοθετικός και ευρύτερος θεσμικός ρόλος του νέου Ευρωκοινοβουλίου στην κατεύθυνση αυτή οφείλει να είναι πολλαπλός με ειδικότερες εκδηλώσεις:

  • Την ενίσχυση και τη διαρκή επικαιροποίηση του νομοθετικού πλαισίου κατοχύρωσης των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας.
  • Τη σύνδεση τεχνολογικής καινοτομίας, περιβαλλοντικής προστασίας και φορολογικής ελάφρυνσης.
  • Την πρόβλεψη και την ορθολογική κατανομή κονδυλίων για την έρευνα και τη νεανική επιχειρηματικότητα.
  • Τη δικτύωση της ευρωπαϊκής πανεπιστημιακής και ερευνητικής κοινότητας μέσω επιδοτούμενων προγραμμάτων συνεργασίας και διαγωνιστικής άμιλλας. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να τονωθεί και να οργανωθεί με συστηματικότητα και περιοδικότητα η προκήρυξη Βραβείων Ερευνητικής Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε όλα τα επιστημονικά αντικείμενα.

Η γενιά μας έχει την πρωτοπορία σε αυτήν την «παραγωγική επανάσταση».

Όχι μόνο γιατί εξ ορισμού η καινοτομία ευδοκιμεί στη νέα γενιά, αλλά και γιατί αποτελεί ιστορικό χρέος της να υπερβεί την κρίση όχι με όρους του παρελθόντος, αλλά με εργαλεία του μέλλοντος.